Petekten Beyaz Bala Yolculuk
Bu yazı, balın petekten başlayıp farklı görünümlere geçişini anlatır. Önce petek ve süzme aşamalarını açıklar. Ardından kristalize ve çırpılmış (beyaz) balı ele alır. Böylece görünüm değişse bile konunun “fiziksel dönüşüm” olduğu netleşir.
Bilgilendirme notu: Bu içerik, üretim ve fiziksel dönüşüm süreçlerini açıklar. Sağlık, hastalıkların önlenmesi/tedavisi veya benzeri iddialar içermez.
Bal nerede başlar?
Balın başlangıcı kovandır. Arılar nektar ve bitki salgılarını toplar. Daha sonra bu ham madde kovanda işlenir ve olgunlaşır. Sonrasında bal, petek gözlerine depolanır. En sonunda gözler mum sır ile kapatılabilir.
1) Petek bal
Petek bal, balın balmumu hücrelerin içinde kaldığı formdur. Bu nedenle bal, dış ortamla daha az temas eder. Ayrıca bu formda bal, mumla birlikte bulunur.
- İçerik durumu: Bal + balmumu
- İşlem: Ayırma yapılmaz
- Not: Petek, bal için taşıyıcı bir yapıdır
2) Sır balı
Hasatta petek üzerindeki mum kapaklar (sırlar) alınır. Bu sırada sırlara tutunmuş bal damlayabilir ve akar. Bu akış çoğu zaman yerçekimiyle olur. Dolayısıyla burada amaç balı ayırmaktır; yeni bir ürün yaratmak değildir.
- İçerik durumu: Bal + çok az mum parçacığı
- İşlem: Sır alma ve bekletme
- Not: Isıtma gerektirmeyen bir aşamadır
3) Süzme bal
Sırları alınmış petekler santrifüje yerleştirilir. Dönme kuvvetiyle bal peteğin içinden ayrılır. Bununla birlikte petek yapısı korunabilir ve tekrar kullanılabilir.
- İçerik durumu: Bal
- İşlem: Mekanik ayırma (santrifüj)
- Not: Bu adım “arıtma” değil, “ayırma”dır
Sık karışan nokta şudur: “Süzme bal” ifadesi, balın mumdan ayrıldığını anlatır. Bu yüzden “işlenmiş” gibi anlaşılması doğru değildir.
4) Kristalize bal
Zamanla bal kristalize olabilir. Bunun nedeni, balın iç yapısında kristal oluşumudur. Öte yandan bu durum, çoğu zaman fiziksel bir değişim olarak değerlendirilir. Görünüm matlaşabilir veya bal katılaşabilir. Sonuç olarak aynı bal farklı bir dokuya geçer.
- İçerik durumu: Bal
- Değişen: Fiziksel yapı (kristal oluşumu)
- Etkileyenler: Çiçek kaynağı, sıcaklık, saklama süresi
5) Beyaz bal (çırpılmış / krem bal)
Kristalize bal kontrollü şekilde karıştırılabilir. Böylece kristaller küçülür ve doku daha homojen olur. Elde edilen görünüm daha açık renkli olabilir. Ayrıca sürülebilir yapı pratik bir kullanım sağlar.
- İçerik durumu: Bal
- İşlem: Kontrollü karıştırma
- Not: Bu aşama balın fiziksel yapısını düzenler
Aynı bal, farklı hâller
Petek bal, sır balı, süzme bal, kristalize bal ve çırpılmış bal; aynı balın farklı görünümleridir. Bu yüzden fark çoğunlukla zaman ve fiziksel süreçlerden kaynaklanır. Bununla birlikte saklama koşulları da görünümü etkileyebilir.
Kaynaklar (çalışan dış bağlantılar)
Aşağıdaki bağlantılar, arıcılık ve bal ile ilgili genel bilgilendirme ve mevzuat/çerçeve metinleridir. Bu nedenle, içerik doğrulama amacıyla verilmiştir.
