Halkalı Leke Hastalığı: Zeytin Ağaçlarını Sessizce Yıpratan Mantar

Halkalı leke hastalığı, zeytin ağaçlarında yaprak dökümüne ve uzun vadede verim kaybına neden olan önemli bir mantar hastalığıdır. Kuzey Ege’de zeytinlikler yoğun nem ve ılıman kışlara sahip olduğundan, risk zaman zaman artabilir.

Hastalık Nasıl Tanınır?

Yapraklar üzerinde kahverengi merkezli, etrafı sarımsı veya açık renkli halkalar oluşur. Halkalı yapı nedeniyle “tavus kuşu gözü” şeklinde de tarif edilir. İlerleyen dönemlerde:

Yapraklar erken dökülür,
Ağaç zayıflar, çiçek tomurcuğu sayısı azalır,
Uzun vadede periyodisite ve verim düşüşü artar.

Hangi Koşullarda Yayılır?

Hastalık, özellikle:

Uzun süreli yaprak ıslaklığı,
10–20 °C arası ılıman sıcaklıklar,
Kapalı ve havalanmayan taç yapısı

gibi koşullarda hızla gelişir. Bu yüzden sadece ilaç değil, bahçe yönetimi de çok önemlidir.

Kültürel Önlemler

Kimyasal yoğunluğu artırmadan hastalık baskısını azaltmak için şu kültürel önlemler öne çıkar:

Taç içinde hava sirkülasyonunu artıran budama,
Aşırı azotlu gübrelemeden kaçınma,
Su birikmesi olan alanlarda drenaj iyileştirmesi,
Yaprak yoğunluğunu kontrollü tutma.

Koruyucu Uygulamalar

Dünya genelinde en yaygın yaklaşım, riskli dönemlerde koruyucu uygulamalar yapmaktır. İlke basittir: Hastalık yerleşmeden korunmak.

Uygulama zamanı genellikle:

Yaprak dökümü sonrası, yeni yapraklanma başlamadan önce,
İlkbaharda, yağışlı ve ılıman döneme girerken

olarak planlanır. Detaylı ürün seçimi için her üretici kendi ziraat danışmanı ile çalışmalı, etiketteki yasal uyarılara uymalıdır.

İTOGA Çiftliği’nin Bakış Açısı

Halkalı lekeyi, “kimyasalla susturulacak” bir problem değil, dengeli yönetilecek bir risk olarak görüyoruz. Zeytin ağacının doğal dayanıklılığını destekleyen her uygulama, hastalığa karşı da bir yatırımdır:

Doğru budama (zeytin budaması yazımız ile bağlantılı),
Toprak canlılığını koruyan yöntemler,
Ağacı stresten uzak tutan dengeli gübreleme.

Böylece sadece hastalığı değil, ağacın bütün sağlığını merkeze alan bir yaklaşım benimsemiş oluyoruz.